Pankreas Yetmezliği

Pankreas Yetmezliği

Pankreas yetersizliği ekzokrin pankreasın bağırsakların içindeki besinlerin parçalanması ve emilimini sağlamak için yeterli miktarlarda sindirim enzimleri üretememesi ve/veya taşıyamaması halidir.

Tipik olarak çeşitli hastalıkların neden olduğu yinelenen akut pankreatit veya kronik pankreatitin yol açabildiği ilerleyici pankreas hasarı sonucu oluşmaktadır. Örneğin çocuklarda en büyük sıklıkla kistik fibroz (KF) ile ilişkilidir. Kistik fibrozdan sonra Shwachman-Diamond Sendromu (SDS) en sık görülen kalıtsal pankreas yetersizliği nedenidir. SDS hastalarının tümünde bebeklikten itibaren bir ölçüde pankreas yetersizliği mevcuttur. Pankreas yetersizliği tip 1 veya otoimmün diyabet ile de ilişkilendirilebilmektedir. Daha az görülmesine rağmen bazen pankreas kanseri ile de ilişkilendirilmektedir.  
Pankreas yetersizliği genellikle emilim bozukluğu, beslenme bozukluğu , vitamin eksiklikleri, kilo kaybı ( veya çocuklarda kilo alamama) ve sıklıkla steatore (yumuşak, yağlı, kötü kokulu dışkılar) bulgularıyla ortaya çıkmaktadır. Pankreas yetersizliği olan erişkinlerde diyabet mevcut olabilir.
 
Tedavi
Tedavi mümkünse daha fazla pankreas hasarını önlemek ve bulguların tedavisi için altta yatan hastalığın iyileşmesini ilgilendirir. Hastalara azalan enzim üretimini takviye etmek ve sindiriğme yardımcı olmak için ağızdan pankreas enzim preparatları verilebilir. Vitamin takviyeleri de (kronik pankreatitte yağların emilimi azaldığından özellikle yağda çözünebilen A,D,E ve K vitaminleri) verilebilir, kilo almaları ve kilolarını muhafaza etmeleri için yağdan fakir protein ve kalorilerden zengin bir beslenme rejimine alınabilirler.
 
Pankreasın Hastalıkları 
 
Pankreas yaklaşık 20 cm uzunluğunda, başı, orta bölümü ve kuyruk kısmı bulunan dar ve düz bir organdır. Karaciğerin altında mide ile omurga arasında yerleşik olup başı onikiparmak bağırsağıyla (duodenum) bağlantı halindedir. Pankreas içinde küçük kanallar pankreasın ürettiği sıvıları pankreas kanalına boşaltır. Bu büyük kanal sıvıları pankreas boyunca başından kuyruğuna doğru taşıyıp onikiparmak bağırsağına döker. Ana safra kanalı da pankreasın baş bölümü içinden geçerek safrayı karaciğerden, safra kesesine, oradan ince bağırsaklara taşır. Safra ve pankreas kanalı genellikle onikiparmak bağırsağına girmeden hemen önce birleşerek ince bağırsağa ortak bir ağızla açılır.
Pankreasta iki tip doku bulunmaktadır:
  • Ekzokrin doku katı yağları, proteinleri ve karbonhidratları sindirmek için güçlü enzimler üretir. Enzimler normal olarak etkin olmayan formda oluşturulup onikiparmak bağırsağına taşınır ve daha sonra burada gerektiğinde etkinleştirilir. Ekzokrin doku ayrıca mide asitlerini nötralize etmeye çalışan bikarbonatları oluşturur.
  • Endokrin doku– insülin ve glukagon hormonlarını üretip kan akımına salar. Bu hormonlar vücudun hücreleri içine glukoz taşınmasını düzenledikleri gibi enerji üretimi için kritik önem taşırlar.

Bir Yorum Bırak